آزمایش ENA :
◀︎این آزمایش در بخش ایمونولوژی و سرولوژی آزمایشگاه فجر انجام میپذیرد.

نام آزمایش

ENA Panel

مترادف

 anti-RNP; anti-ribonucleoprotein; anti-SSA; SSA (Ro); anti-Sjögren Syndrome A; anti-SSB; SSB (La); anti-Sjögren Syndrome B; anti-Sm; Smith antibody; Scl-70; anti-topoisomerase; Scleroderma antibodies; anti-Jo-1

نام رسمی

 Extractable Nuclear Antigen Antibodies

 (آنتی بادی های آنتی ژن قابل استخراج هسته ای )(یعنی آنتی بادی علیه آنتی ژنی خاص(

تستهای مرتبط  

  ANA; Autoantibodies; Anti-dsDNA

چرا این تست انجام میشود ؟

برای کمک به تشخیص و افتراق بین اختلالات خود ایمن.

چه زمانی این تست درخواست می شود ؟

زمانی که تست ANA بیمار مثبت شود و همچنین بیمار علائمی از اختلالات خود ایمن داشته باشد.

نمونه مورد نیاز چیست؟

خون گرفته شده از ورید بیمار

آیا تست نیاز به آمادگی قبلی دارد؟

خیر

این تست چیست؟

تست پانل ENAیا Extractable Nuclear Antigen Antibodies  برای بررسی اختصاصی حضور اتو آنتی بادی در خون بیمار است.اتو آنتی بادیها هنگامی ایجاد می شوند که سیستم ایمنی فرد به اشتباه بافتهای بدن خود فرد را مورد حمله قرار می دهد. این حمله می تواند باعث التهاب، تخریب بافتو دیگر علائم و نشانه های مرتبط با بیماری های خود ایمن شود.

ENA  زیر مجموعه ای از ANA می باشد که آنتی بادی های مورد بررسی که علیه پروتئینها هستند مستقیما در هسته سلول موجودند. اختلالات اتوایمن خاص ممکن است با یک یا چند عدد از این آنتی بادی ها یا ENA مرتبط باشند که همین ارتباط برای تشخیص و اقتراق اختلالات اتوایمن از هم به کار می رود. پانلENA  شامل گروهی 4 تایی یا 6 تایی از تستهای اتوآنتی بادی است.

 تعداد تستها به نوع آزمایشگاه (از لحاظ امکانات)، درخواست پزشک و توانایی مالی بیمار بستگی دارد.

تست 4 تایی پانل ENA عبارت است از

Ø Anti-RNp …..…..> Anti-U(1)RNP, Anti-Ribonucleoprotein

Ø Anti-Sm ……………..> Smith Antibody

Ø Anti-SS-A (Ro) ………… > Anti-Sjögren Syndrome A

Ø Anti-SS-B (La) ………. > Anti-Sjögren Syndrome B

2 تست اضافه در تست 6 تایی هم عبارتند از

Ø Scl-70 …..>. Scleroderma Antibodies; anti-topoisomerase

Ø Anti-Jo-1 ….> Antihistidyl Transfer RNA Synthase Antibodies

تست 4 تایی برای تشخیص این موارد به کار می رود

v   MCTD یا mixed connective tissue disease

v   SLE یا سیستمیک لوپوس اریتروماتوز

v   سندرم شوگرن یا Sjögren syndrome

کاربرد تست 6 تایی برای تشخیص موارد زیر است :
اسکلرودرما
پلی میوزیت

چه زمانی تست درخواست می شود ؟

همانطور که گفته شد این تست هنگامی درخواست می شود که فرد علائم بیماری اتوایمن را دارد و در ضمن تست ANA وی نیز مثبت بوده است (مخصوصا زمانی که الگوی فلورسنت در اندازه گیری به صورت speckled نمایان شود).

علائم ونشانه های بیماری های خود ایمن خیلی متنوع است و ممکن است در همه جای بدن دیده شود ، بعضی از این علائم عبارتند از :

  1. تب و خستگی مداوم
  2. درد ماهیچه
  3. راش پوستی
  4. ورم و درد مفصل
  5. پدیده ریناد
  6. آسیب کلیوی همراه پروتئینوری
  7. علائم نورولوژیک مثل تشنج ، افسردگی و جنون
  8. آنمی همولتیک با لکوپنی

تفسیر نتایج چگونه است؟

تحقیقات نشان داده هر کدام از این اتو آنتی بادی ها به طور مشخص در بیماران با اختلال اتو ایمن خاصی شناسایی شده و در بقیه افراد سالم دیده نشده است. عموما وجود علائم و مثبت شدن ENA کلیدی تشخیصی برای پی بردن به بیماری است اما وجود علائم و منفی شدن اتو آنتی بادی به این معناست که یا هنوز اتو آنتی بادی ساخته نشده و یا علائم مربوط به بیماری دیگری است.

تفسیر پانل ENA به صورت زیر است

Ø    Anti-RNP  در 95-100% افراد مبتلا به MCTD مثبت است همچنین ممکن است در این شرایط همSLE وScleroderma  مثبت شود.

Ø    Anti-Sm  در بیش از 30% افراد مبتلا به SLE مثبت است و برای این بیماری بسیار اختصاصی است.

Ø    Anti-SS-A (Ro)  در بیش از75% بیماران مبتلا به Sjögren’s syndrome مثبت است همچنین در این شرایط هم گاهی SLEو scleroderma مثبت است .

Ø    Anti-SS-B (La)  در بیش از 60% افراد مبتلا به Sjögren’s syndrome مثبت است همچنین در این شرایط هم گاهی  SLEو scleroderma  مثبت است.عموما همراه Anti-SS-A  مثبت می شود.

Ø    Scl-70  در بیش از60% افراد مبتلا به Scleroderma مثبت است .

Ø    : Anti-Jo-1 در پلی میوزیت و فیبروز ریوی مثبت است.

نکته : تا کنون حدود 100 آنتی ژن ENA کشف شده اما تعداد محدودی به صورت روتین تست می شوند.