آزمایش Ferritin :
◀︎این آزمایش در بخش هورمون آزمایشگاه فجر انجام میپذیرد.

نوع نمونه و نحوه جمع آوری آن               

سرم/پلاسما

شرایط نمونه گیری

  1. آمادگی خاصی ندارد بهتر است ناشتا باشد.
  2. از مصرف داروهای حاوی آهن 24 ساعت قبل از آزمایش اجتناب به ناشتایی گردد.

ملاحظات نمونه گیری

Ø    از فریز کردن و ذوب کردن بیش از یک بار خودداری شود.

Ø    از مخلوط کردن خیلی سریع نمونه خودداری کنید. زیرا ممکن است سبب دناتوره شدن فری تین گردد.

Ø    درصورت استفاده از هرگونه دارویی که بر نتایج آزمایش تأثیر بگذارد، آن را در برگه آزمایش یادداشت کنید .

کاربردهای بالینی

  1. تشخیص فقر آهن و اضافه  بار آهن.
  2. اندازه گیری ذخیره آهن بدن.

افتراق بین کم خونی فقر آهن و التهابات مزمن که منجر به فقر آهن می گردد.

تداخلات

  1.  انتقال خون مکرر و مصرف غذایی پر آهن
  2.  مصرف داروهای حاوی آهن، الکل و قرص های ضد بارداری سبب افزایش کاذب و مصرف اریتروپوئیتین سبب کاهش کاذب  فری تین می گردد.
  3.  خونریزی ماهیانه در زنان موجب کاهش فری تین می گردد. زیرا ذخایر آهن به علت خونریزی ماهیانه کاهش می یابد.
  4.  تجویز اخیر رادیو نوکلئیدها در اندازه گیری آهن به روش رادیو ایمونو اسی منجر به غیر طبیعی گشتن سطح فری تین می گردد.
  5.  افراد در معرض آنتی ژنهای حیوانی که می تواند با معرفهای آزمون واکنش داده و موجب تداخل در نتایج آزمایش گردد.

عللی که شما ممکن است نتوانید این آزمایش را انجام دهید و اینکه نتایج آزمایش کاربردی نباشد، عبارتند از

  1.  داشتن سابقه انتقال خون در ۴ ماه گذشته
  2.  خانم ورزشکاری که سیکل ماهیانه او تغییر کرده است.
  3.  داشتن شرایطی که باعث ایجاد التهاب در بدن شود،  مثل بیماری و یا جراحی.
  4.  انجام دادن اسکن با ماده رادیواکتیو در ۳ روز گذشته
  5.  مصرف دارو هایی مثل داروهای جلوگیری از بارداری
  6.  سن. در بالغین با سن بالاتر میزان فریتین افزایش می یابد.
  7.  مصرف زیاد گوشت قرمز

اطلاعات تکمیلی

آزمایش اندازه گیری فریتین میزان فریتین را در خون اندازه گیری می کند. فریتین یک پروتئین در بدن است که به آهن متصل می شود. بیشترین آهنی که در بدن ذخیره می شود به فریتین متصل می شود. فریتین در کبد،  طحال، عضلات اسکلتی و مغز استخوان یافت می شود. مقدار کمی از فریتین در خون یافت می شود. میزان فریتین موجود در خون، میزان آهن ذخیره بدن را نشان می دهد.

تفسیر

اندازه گیری فری تین، شاخص خوبی برای ذخایر آهن در بدن می باشد. فری تین پروتئین اصلی ذخیره کننده آهن است که غلظت آن  ارتباط مستقیم با ذخایر آهن بدن دارد. هر  1 ng/mlفریتین در سرم معادل 8 mg آهن ذخیره می باشد. سطح فری تین با افزایش سن به طور دائم در مردان و زنان پس از یائسگی افزایش می یابد. کاهش سطح فری تین نشانه کم شدن ذخایر آهن و کم خونی فقر آهن است. هنگامی که ذخایر پروتئینی بدن به شدت کاهش یافته باشد، فری تین نیز کاهش خواهد یافت. در بارداری نیز کاهش سطح فری تین مشاهده می شود.

افزایش سطح فری تین در پی هموکروماتوز، مسمومیت با آهن، انتقال خون مکرر، کم خونی مگالوبلاستیک و همولیتیک، بیماریهای نئوپلاستیک، الکلیسم، بیماریهای کلاژن یا بیماری مزمن کبدی مشاهده می شود.

فری تین به عنوان یک آن مشکل می باشد، زیرا سطح فری تین در بیماریهای مذکور به طور کاذب افزایش می پروتئین واکنشی فاز حاد در شرایط بی ارتباط با ذخایر آهن از قبیل بیماریهای التهابی حاد، عفونتها و سرطانهای متاستاز دهنده نیز افزایش می یابد. اگر این بیماران همزمان مبتلا به فقر آهن نیز باشند، تشخیص یابد.

افزایش سطح 

در هموکروماتوز، هموسیدروز، مسمومیت آهن، کم خونی مگالوپلاستیک، کم خونی همولیتیک، بیماری های هپاتوسلولار التهابی، الکلیسم، بیماری التهابی، سرطان های پیشرفته، بیماری های مزمن همانند لوسمی، سیروز، هپاتیت مزمن یا بیماری های کلاژن عروقی و تعویض مکرر سلول های قرمز خون (packed cells) سطح فری تین بالا می رود.

کاهش سطح

در کم خونی فقر آهن، کمبود شدید پروتئین، همودیالیز، خونریزی در پی قاعدگی شدید، سوء جذب شدید آهن و خونریزی در مجاری گوارشی، سطح فری تین کاهش می یابد.

توضیحات

  • هنگامی که بیمار تحت درمان با آهن می باشد، تعیین فری تین سرم چندان قابل اطمینان نخواهد بود.
  • اگر این آزمایش به همراه سنجش سطح آهن سرم و ظرفیت کل اتصال به آهن (TIBC) انجام شود، به تشخیص افتراقی و طبقه بندی کم خونی کمک خواهد نمود.

منابع 

معاونت درمان