آزمایش Acid phosphatase :
◀︎این آزمایش در بخش بیوشیمی آزمایشگاه فجر انجام میپذیرد.

نام آزمایش

 ACP Acid Phosph

آمادگی بیمار

 بدلیل این که لیپمیک بودن نمونه باعث تداخل با این آزمایش می گردد نمونه ناشتا ارجحیت دارد. نمونه گیری بلافاصله پس از معاینه رکتال(DRE)٬ بیوپسی پروستات٬ ماساژ پروستات و بیوپسی پروستات از طریق مجرا نباید انجام گردد

نمونه خون برای بیشتر از 1 ساعت در دمای اتاق نگهداری نشود، زیرا آنزیم به حرارت و pH حساس است و میزان فعالیت آن کاهش خواهد یافت.

زمان نمونه گیری

 بصورت روزانه.

نوع نمونه و نحوه جمع آوری آن

سرم، پلاسما (EDTA) ارجحیت دارد. نمونه را در کمتر از یک ساعت سانتریفیوژ کرده و سرم یا پلاسما را از سلول جدا نموده و سریعاً فریز گردد.

2- نمونه در دمای اتاق و دمای یخچال ناپایدار است (حداکثر یک ساعت). چون آنزیم به حرارت و PH حساس بوده و فعالیتش کاهش می یابد، آزمایش باید در اسرع وقت انجام شود. پایدارای در دمای 20- سانتی گراد یک ماه است.

موارد رد نمونه

  1. فریز نشدن نمونه
  2. همولیز شدید نمونه
  3. نمونه در معرض حرارت بالا
  4. ماندن نمونه بیش از یک ساعت در دمای اتاق.

تداخلات دارویی

 آلکالین و اسید فسفاتاز آنزیم های خیلی مشابهی هستند که فقط در pH تعیین و شناسایی آنها با هم فرق دارند. هر وضعیت یا اختلالی که موجب بالا رفتن سطح آلکالین فسفاتاز شود ممکن است به کاذب نشانگر سطوح بالای اسید فسفاتاز نیز باشد.

بالا بودن کاذب سطح اسید فسفاتاز ممکن است در مردان بعد از معاینه انگشتی یا قرار دادن ابزار در مجرا و تحریک پروستات (مثل سیستوسکوپی) دیده شود زیرا موجب تحریک پروستات می شود.

داروهایی که ممکن است موجب بالا رفتن اسید فسفاتاز شوند شامل آلگلوکراز (alglucerase)، آندروژن ها (در زنان) و کلوفیبرات(clofibrate)  است.

داروهایی مثل الکل، فلئوریدها، هپارین، اگزالات ها و فسفات ها ممکن است سطح اسید فسفاتاز را کاهش دهند.

اطلاعات تکمیلی

فسفاتازهای خون که نام مناسبتر آن فسفومنو استراز یا ارتو فسفریک استر منوهیدرولاز است شامل دو نوع اصلی هستند: آلکالن فسفاتازها و اسید فسفاتازها که هر یک دارای ایزوآنزیم های مختلفی هستند.اسید فسفات اولین بار در سال 1925 در ادرار یافت شد. مقدارش در ادرار مردان خیلی بیشتر از زنان بود. بعداً مشخص شد که منبع پروستات حاوی مقادیر زیادی از این آنزیم است. نوع دیگری از اسید فسفاتاز در اریتروسیتها و پلاکت ها وجود دارد که با نوع پروستات آن تفاوت دارد. اسید فسفاتاز در سرم به انواع پروستاتی٬ استخوانی٬ پلاکتی و لکوسیتی تقسیم بندی می شود.

منابع

 نگهبانی احمدرضا، قدوسی آرش، منتظری گیتا، قادی پاشا مسعود، بررسی حساسیت و ویژگی تست اسید فسفاتاز و آنتی ژن اختصاصی پروستات آنتی ژن P30 یا PSA در تشخیص مایع منی در نمونه های سوآپ واژینال، مجله علمی پزشکی قانونی : پاییز 1386 , دوره 13 , شماره 3 ، صفحه 192-187

  1. سایت اینترنتی http://www.fardislab.com/fa/News/item/131/Acid
  2. سایت اینترنتی https://www.parastar.info/index.php/a/2604
  3. سایت اینترنتی http://www.valiasrlab.ir/Test
  4. سایت اینترنتی http://www.nazemilab.ir/acid-phosphatase